Gül'lü para olsa hoşunuza gider mi Engin Ardıç CHP'nin İnönülü para savunmasını eleştirdi: Kanun yürürlükte mi? Yürürlükte. Gül "cumhurreisi" mi? Cumhurreisi. Paraların ön yüzüne Abdullah Gül'ü koysunlar mı?

Engin Ardıç'ın köşe yazısı Yıllardır dönüp dönüp yazdığım şu "İnönü parası" yeniden tartışılıyor ya, hiç üstünde durmayacaktım. Ama, CHP Grup Başkanvekili Kemal Anadol partisini savunmaya kalkınca, o yazılara iki satır daha eklemek farz oldu. Sayın Anadol, bu memlekette yetmiş yıla yakındır tartışılan ve halktan da çok tepki toplamış olan şu ünlü meselede, İnönü'nün banknotlardan Atatürk'ün resmini kaldırtıp kendi resmini koydurmuş olmasını doğal karşılıyor. Rahmetli babam gibi "en koyu İsmetçilerin" bile kızdıkları ve eleştirdikleri mesele... Çünkü İnönü bu tasarrufunu "30 Kânun-u Evvel yani -Aralık1341 -yani 1925-tarihli ve 701 sayılı yasaya" ve onu pekiştiren "3322 sayılı kararnameye" dayanarak yapmış. Altında da Atatürk'ün imzası var, Gazi Mustafa Kemal olarak. Yasanın daha doğru tarihini belirtelim: 12 Kânun-u Sani -yani Ocak1926... Yasa, "50, 100, 500 ve 1000 liralık banknotların ön yüzünde reisi cumhur hazretlerinin resmi bulunur" diyor. Eh, 11 Kasım 1938 gününden başlayarak reisicumhur da İnönü olduğuna göre!... Hatta İnönü de, 1957 yılında mecliste bu tartışma açılınca kendini böyle savunmuş, "yaptığım şey yasaldır" demiş kürsüden... Yani Atatürk, "benden sonra kim Çankaya'ya çıkarsa onun resmini basınız" demiş oluyor... Öyle mi? Öyle. Bendeniz Sayın Anadol'a, "İnönü neden savaş yıllarında banknotları Hitler Almanyası'nda, Berlin devlet matbaası Reichsdruckerei'da bastırdı" falan diye sormayacağım... Eskiden çok sormuştum, ağzını açan olmamıştı. "Karşıdevrimci Adnan Menderes acaba niçin banknotlara Celal Bayar'ın resmini koydurmadı da Atatürk'ü geri getirdi" falan diye de sormayacağım... Buna da apışıp kalıyorlar. Bendeniz Sayın Anadol'a, "Özal'lı para, Demirel'li para hoşunuza gider miydi" diye bir kılçık atacağım. Ve de günümüze geleceğim: Paraların ön yüzüne Abdullah Gül'ü koysunlar mı? Öyle ya, Gül "cumhurreisi" değil mi? Cumhurreisi. Kanun yürürlükte mi? Yürürlükte. Recep Tayyip Erdoğan, yılbaşında çıkacak yeni paralara Gül'ün resmini bastırsa kim ne diyebilir? (AKP'nin yılbaşına kadar kapatılmayacağını varsayarak söylüyorum.) Ya da bu işi geçen yıl yapsaydı kim ağzını açabilirdi? Ohohooo, kıyamet kopardı, kıyamet... Peki, İnönü sizin reisiniz olduğu için mi yasayı uygulayınca doğal karşılıyorsunuz da, "ötekiler" bunu yaparlarsa dünyanın sonu gibi görünüyor? Paralarda Gül, Demirel, Özal, Bayar olabilemez... Niçin? TBMM ve Atatürk 1926 yılında "olsun" demişler, kanun yapmışlar... Peki Gürsel, Sunay, Korutürk, Evren, Sezer olabilir mi Sayın Anadol? Onlar da mı yakışık almazlar? Peki öyleyse İnönü nasıl olabiliyor? Üstelik yasada 1 liralık, 2,5 liralık, 5 liralık, 10 liralık banknotlardan söz edilmiyor... Onlara niçin koydurmuş? (Eski yazı birinci "emisyonda" bunların ön yüzünde tarlasını süren köylü ve bozkurt falan vardır, reisicumhur yoktur.) Sayın Anadol elbette bana yanıt vermeyecektir, çünkü ben başbakan değilim. "Muhatap almam" ayaklarına yatacaktır. Aslında, verecek yanıtı yoktur. Hiçbirinin yok... 25 bin kişilik mitingi şişirip şişirip 100 bine, ne yüz bini, "yüzbinlerceye" çıkaran amigocukların var mı? (Sabah) eardic@sabah.com.tr

İnönü paralara niye resmini bastırdı Milli Şef İsmet İnönü, ölümünden yaklaşık 1 ay sonra paralardan Atatürk'ün resmini kaldırarak kendi resmini koydurdu. Atatürk'ü ‘Ebedi Şef’ ilan ettiren İnönü niye bu kararı aldı?

KIYMET SEZER'in haberi İsmet İnönü’nün, Başbakan Yardımcısı Satır’a ‘Atatürk’ün gölgesinde ezilmemek’ için para ve pullara kendi fotoğraflarını bastırdığını söylediği ortaya çıktı Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ile CHP lideri Deniz Baykal arasında başlayan polemik, bir dönemin en tartışmalı konularından biri olan para ve pullardaki Atatürk fotoğraflarının çıkarılıp yerine, İsmet İnönü’nün fotoğrafının konması tartışmasını alevlendirdi. İnönü’nün cumhurbaşkanı seçilmesiyle başlayan parada İnönü resimlerinin kullanıldığı dönem 1940’lı yıllarda ‘Atatürk’ü unutturma çabası’ olarak nitelendi. İsmet İnönü, kendini Atatürk’ün gölgesi altında ezilmemek için paralara kendi fotoğrafını bastırdığını savunduğu bildirildi. EBEDİ ŞEF-MİLLİ ŞEF DÖNEMİ ATATÜRK’ÜN ölümünden sonra 26 Aralık 1938’de toplanan CHP Olağanüstü Kurultayı’nda Atatürk’ün ‘Ebedi Şef’, İnönü’nün de ‘Milli Şef’ olarak anılması, İnönü’nün ‘CHP’nin değişmez genel başkanı’ olması kabul edildi. İsmet İnönü, aynı tarihlerde devam eden para basımını durdurarak paralara kendi resmini koydurdu. İnönü’nün resimlerinin yer aldığı paralar, ikinci emisyon grubunda Atatürk’ün resimlerinin bulunduğu banknotlarla birlikte basıldı. İnönü, pullarda da kendi resimlerini bastırttı. Çok partili hayata geçişin hemen ardından kurulan DP, propagandasında da ‘para ve pulların üzerinde sadece Atatürk’ün resminin kullanılacağı’ hususuna yer verdi. 1950’de tek başına iktidar olan DP, para, pul ve okul kitaplarındaki İnönü fotoğrafları dönemini bitirdi. EŞSİZ KAHRAMANIN GÖLGESİ İNÖNÜ, ‘Atatürk’ü unutturma amacına yönelik bir saygısızlık’ olarak yorumlanan bu icraatını dönemin Başbakan Yardımcısı Kemal Satır’a şöyle açıkladı: ‘Atatürk gibi eşsiz bir kahramanı istihlaf etmiştim (halef olmuştum). Benim için en büyük tehlike onun gölgesi altında erimek ve ezilmek idi. Devlet icraatının bütün sorumluluğu bana ait olmalıydı. Bunun için de kudretim neyse benim damgamı taşıyacak bir dönemin başladığının belli olması gerekiyordu. Paralara resim nakşedilmesi tarihten gelen bir devlet kudreti ve hakimiyeti geleneği idi. Parada pulda yapılanların başka türlü manalandırılması bir istismardır. Bizim ona vefa ve sadakatimiz tarihin imtihanından geçmiştir.’ HALKA MESAJDI İSMET İnönü’nün torunu Gülsün Bilgehan ise ‘Atatürk neyse İnönü odur. İnönü, Atatürk’ün çizgisini devam ettiren dava arkadaşıydı’ dedi. Bilgehan, paralara İnönü’nün resimlerinin basılmasını ise ‘Atatürk öldü devlet başkanı aynı ilkelerle devam ediyor’ mesajının halka iletilmesi anlamını taşıdığını öne sürdü. Türk: O dönemde yapılması gerekliydi Hikmet Sami Türk: 2. Dünya Savaşı’nın sürdüğü o dönemki düşünce, İnönü’nün çevresinde ulusal birliği sağlamaktır. Atatürk’ü unutturmak değil. Kaldı ki, Atatürk’ün ebedi istirahatgahı Anıtkabir’in yapılması kararı da İnönü döneminde alınmıştı. Faşist lidere karizma oluşturma Prof. DR. MÜMTAZER TÜRKÖNE: 1938-1954 yılları arası da zaten Milli Şef dönemi olarak geçer. Şef, İtalyan faşizminden alınma bir kelimedir. Mussolini’ye takılan bir lakaptır. Atatürk’ün ölümünden sonraki bu dönem faşist dönemdir, İnönü de bir faşist liderdir. Bu dönemde Atatürk’ün resminin paradan çıkarılması, ayrıntıda kalan bir şey. Para ve pullara İnönü resimlerinin konulması da, faşizmin ilkelerinin benimsendiği dönemin CHP iktidarında ‘yaşasın kral’ mantığıyla yeni bir lider etrafında karizma oluşturma çabasıdır. Tuna: Başbakan doğru söylüyor Araştırmacı Taşkın Tuna: Sayın Başbakan doğru söylüyor. Ben 70 yaşındayım, bunu yaşadım, biliyorum. 1938-50 yılları arasında Türkiye tam bir şeflik idaresine geçti. İnönü CHP’nin değişmez genel başkanı ve ülkenin Milli Şefi oldu. 2. Dünya Savaşı’nın en hareketli dönemlerinin yaşandığı bu yıllarda sıkı yönetimler ve tutuklamalar, anti demokratik uygulamalar arttı. DP iktidarı dönemine geçilmesi ve Celal Bayar’ın cumhurbaşkanı olmasıyla birlikte de tüm bunlar ortadan kaldırıldı. Star gazetesi

Çanakkale'de şehit olan futbolcular Çanakkale'de herkes gibi futbolcular da kanlarını bu topraklar için döktü. Cephede, Galatasaray 23, F.Bahçe 5, Beşiktaş'tan 2 futbolcumuz bu topraklar için canını verdi.

Gazeteci-Yazar Ali Sami Alkış, Çanakkale Savaşı'nda düşmanla mücadeleleri sırasında şehit olan, yaralanan ve esir düşen futbolcuların hikayelerini ''Çanakkale'de Şehit Düşen Futbolcular Yedi Kandilli Avize'' adlı kitapta anlattı. BELGELER YANDI Kitapta Galatasaray'da kayıtların düzenli tutulması nedeniyle şehit futbolcu sayısının fazla gözüktüğü, Beşiktaş'a ait kayıtların işgal yıllarında kulübün Rumlar tarafından yağmalanması sırasında, Fenerbahçe'ye ait kayıtların ise kulüp binasında çıkan yangında tahrip olduğu belirtiliyor. Ankara, Izmir, Bursa, Trabzon gibi kentlerde bulunan kulüplerde oynayan futbolcuların da savaşa katıldığı, ancak kayıt tutulmadığı için isimlerinin ve sayılarının tespit edilemediği ifade ediliyor. GALATASARAYLI İNGİLİZ FUTBOLCU Kitapta, İslamiyeti seçen Spancer ve Sarah Robenson adlı İngiliz karı-kocanın 3 erkek çocuğundan Ahmet ve Abdurrahman'ın Galatasaray'da top oynadığı belirtiliyor. Gönüllüler ordusuna katılarak Çanakkale'ye giden Robenson kardeşlerden Abdurrahman'ın kısa bir süre sonra gönderildiği Kafkas Cephesi'nde donarak şehit olduğu kardeşi, Yakup Robenson'un ise Çanakkale'nin ardından gittiği Bağdat Cephesi'nde bir İngiliz'in silahından çıkan kurşunla şehit olması kitabın en ilgi çekici bölümlerinden. MAÇA BEKLENİYORDU ŞEHİT OLDU HABERİ GELDİ Çanakkale'nin ardından Fransızlarla savaşmak için Niğde'ye giden Fenerbahçeli Arif'in hazin hikayesi kitapta şöyle anlatılıyor ''Fenerbahçe, 1919- 1920 sezonuna iddialı girmek istiyordu. Bunun için, sağ bekleri Istihkam Subayı Mülazımıevvel Arif'in mutlaka oynamasını istiyorlardı. Ulukışla'da bulunan kaptanları için, kumandanlıktan izin aldılar. O mutlaka gelmeliydi. Gelecekti. Fakat onun yerine kara haberi geldi. Arif Ulukışla'dan Niğde'ye giderken tam kalbine aldığı bir kurşunla şehit oldu. “haberinin ardından Fenerbahçe'nin İdmanyurdu karşılamasına, şehide saygı olsun diye 10 kişiyle çıktı. Şehit Arif'in 2 numaralı forması ise saha kenarına bırakılan bir sandalyeye asıldı. Karşılaşmanın ise sahaya 10 kişiyle çıkan Fenerbahçe'nin 11-0 üstünlüğüyle sonuçlandığı belirtiliyor. SIRTINA GÜLLE İSABET ETTİ Çanakkale Savaşı sırasında Beşiktaş'ın yıldız futbolcularından olan kaptan Kazım'ın, düşman işgaline karşı cepheye gittiği ve kendisini tanıyan bir komutanın ''emir erim ol'' önerisini, ''Ben sporcuyum. Diğerlerine göre daha zinde ve atik biriyim. Cephede daha çok işe yararım'' diyerek geri çevirdiği belirtiliyor. Anzaklara karşı destanlaşan 27. Alay'da mücadele veren Kazım'ın savaş sırasında sırtına isabet eden bir gülle ile Çanakkale'de şehit düştüğü kaydediliyor.

HZ. ÖMER'İN NİL NEHRİNE MEKTUBU

Hz. Ömer halife iken, Amr bin As (r.a.)'ı, Mısır'ın fethi için vazifelendirmiş, Mısır fetholunduktan sonra da onu Mısır'a vali tâyin etmişti. Bir gün Mısır halkı valinin huzuruna çıkarak şöyle dediler:

— Ya Amr, Nil Nehrinin bir adeti vardır, o adet yerine getirilmezse nehrin suyu çoğalmaz, kesilir... Halk da açlık sıkıntısı ile karşı karşıya kalır, dediler.

Amr bin As Hazretleri:

— O adeti nedir? diye sordu. Onlar:

— Biz her sene bir fakiri altın ve paralarla kandırır, çocuğunu Nil nehrine atarız, ondan sonra nehrin suyu çoğalır, halk da ondan istifade ederek kazanç sağlar, dediler.

Amr bin As Hazretleri, bu cahiliyetten kalma bir adettir diyerek buna müsaade etmedi ve Halife Hazreti Ömer'e meseleyi anlatan bir mektup yazdı.

Hazreti Ömer (r.a.), Valiye yazdığı cevabî mektupta:

— Kabul etmemekle çok iyi etmişsin. Sana gönderdiğim mektupla bir mektup daha gönderiyorum, onu Nil Nehrine at, dedi.

Hazreti Ömer'in Nil Nehrine yazdığı mektupta şöyle yazılı idi:

— Ya Nil! Akacaksan Allah'ın izniyle daha evvel nasıl akıyorsan öyle ak! Eğer akmazsan kıyamete kadar bir daha akma!

Hazreti Ömer'in Nil Nehrine yazdığı mektubu, vali nehre attı. Ertesi günü nehrin sularının onaltı metre yükseldiği görüldü!..